THÀNH VIÊN ĐĂNG NHẬP

Tên truy cập
Mật khẩu
Quên mật khẩu?
Thích Muốn
0 yêu thích
0 muốn mua
Giá bán

Thương lượng

Cập nhật
06:46 am | 03/05/2015
Xem
7,054 lượt
SẢN PHẨM KHÁC

Gãy đầu trên xương đùi

03/05/2015 06:46

Gãy đầu trên xương đùi

Gãy đầu trên xương đùi là trường hợp gãy xương xảy ra ở phần trên của xương đùi. Mức độ lan rộng của đường gãy tuỳ thuộc vào tác động của ngoại lực. Phương pháp phẫu thuật được lựa chọn để điều trị gãy đầu trên xương đùi trước hết tuỳ thuộc vào chất lượng của xương, mô mềm và vị trí của ổ gãy.

 



Giải phẫu bình thường của khớp háng


Nguyên nhân

Gãy đầu trên xương đùi thường xảy ra do té ngã hoặc do va chạm trực tiếp vào vùng háng. Một số bệnh lý nội khoa như loãng xương, ung thư có thể làm cho xương đùi trở nên yếu hơn và dễ bị gãy. Trong trường hợp nặng, có khi gãy đầu trên xương đùi xảy ra khi người bệnh chỉ xoay người trong khi đang đứng.

Triệu chứng

Nạn nhân bị gãy đầu trên xương đùi sẽ thấy đau ở phần trên của xương đùi hoặc ở khớp háng và bị giảm hoặc mất khả năng vận động chân gãy. Nếu gãy xương di lệch hoàn toàn thì chân gãy sẽ trở nên ngắn hơn chân lành do đầu xương gãy bị các cơ co rút lên trên. Khi bệnh nhân nằm trên giường, bàn chân bên gãy sẽ bị xoay ra ngoài chạm sát vào mặt giường. Nếu gãy xương bệnh lý do ung thư hoặc gãy xương do mỏi, bệnh nhân có thể thấy đau ở khớp háng một thời gian trước khi xảy ra gãy xương.

Chẩn đoán hình ảnh

Phim X quang khớp háng và xương đùi thường được thực hiện để chẩn đoán gãy đầu trên xương đùi.


Gãy cổ xương đùi

Trong một số trường hợp gãy đầu trên xương đùi không hoàn toàn thì có thể không quan sát thấy đường gãy trên phim X quang. Khi đó, bác sĩ có thể sẽ chỉ định chụp phim cộng hưởng từ (MRI) để xác định chẩn đoán. 

 

Phim MRI có thể cho phép phát hiện các trường hợp gãy đầu trên xương đùi không thấy được trên phim X quang

Nếu bệnh nhân không thể chụp phim MRI do có bệnh lý nội khoa đi kèm thì bác sĩ sẽ chỉ định chụp cắt lớp (C.T.Scanner) để chẩn đoán. Tuy nhiên, C.T có độ nhạy không cao bằng MRI đối với việc chẩn đoán các trường hợp gãy xương kín đáo.

Phân loại gãy đầu trên xương đùi

Nói chung, có 3 loại gãy đầu trên xương đùi. Các loại gãy xương được phân định dựa trên vị trí gãy.

Gãy nội khớp

Gãy xương loại này xảy ra tại cổ và chỏm của xương đùi, trong bao khớp. Bao khớp là lớp mô mềm bao quanh khớp, trong có chứa dịch khớp giúp bôi trơn và nuôi dưỡng khớp. 

 

Gãy nội khớp: xảy ra tại cổ và chỏm của xương đùi, có thể làm tổn hại nguồn cung cấp máu đến nuôi chỏm. 
 

Gãy liên mấu chuyển 

Loại gãy này xảy ra ở vùng giữa cổ xương đùi và một mỏm xương gọi là mấu chuyển nhỏ. Mấu chuyển nhỏ là nơi bám của một trong các cơ lớn ở vùng khớp háng. Đường gãy liên mấu chuyển thường chạy ngang qua vùng giữa mấu chuyển nhỏ và mấu chuyển lớn. Mấu chuyển lớn là khối xương nằm ngay dưới da mà ta có thể sờ thấy ở phía ngoài của khớp háng. Nó cũng là nơi bám của các khối cơ.

Gãy liên mấu chuyển: xảy ra ở vùng thấp hơn cổ xương đùi, nơi có nguồn cung cấp máu tốt hơn  

 

Gãy dưới mấu chuyển

Loại gãy này xảy ra ở nơi thấp hơn mấu chuyển nhỏ, trong một vùng nằm giữa mấu chuyển nhỏ và nơi thấp hơn nó khoảng 5cm.

 

Gãy dưới mấu chuyển: xảy ra dưới mấu chuyển nhỏ, có thể có nhiều mảnh rời

Trong các trường hợp phức tạp, đường gãy xương có thể lan rộng qua hơn một trong ba vùng kể trên.

 

Điều trị

Khi đã được chẩn đoán bị gãy đầu trên xương đùi, bệnh nhân sẽ được đánh giá về tổng trạng và các bệnh lý nội khoa kèm theo. Trong một số ít trường hợp, khi sức khoẻ của bệnh nhân quá yếu thì sẽ không thể chỉ định phẫu thuật.

Hầu hết các phẫu thuật viên đều thống nhất rằng tình trạng bệnh nhân sẽ tiến triển tốt hơn nếu họ được phẫu thuật sớm. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải đảm bảo an toàn cho bệnh nhân và tối ưu hoá tình trạng sức khoẻ chung của bệnh nhân trước khi mổ vì phẫu thuật vùng háng là một phẫu thuật lớn và có thể có nhiều rủi ro ngoài ý muốn.

Điều trị không phẫu thuật

  


Gãy cài (không di lệch) ở cổ xương đùi: có thể không cần phẫu thuật.

Các bệnh nhân có thể xem xét điều trị không phẫu thuật bao gồm những người sức khoẻ quá yếu không thể chịu đựng được cuộc gây mê, hoặc những người từ trước khi chấn thương đã phải nằm liệt giường hoặc ngồi xe lăn. Các trường hợp gãy cài không di lệch ở cổ xương đùi cũng có thể được xem như là đủ vững để có thể điều trị không phẫu thuật. Tuy nhiên, vì loại gãy này vẫn có nguy cơ di lệch thứ phát, nên bệnh nhân cần được bác sĩ theo dõi và chụp X quang định kỳ. Đối với các bệnh nhân nằm lâu, cần theo dõi và kiểm soát chặt chẽ các biến chứng do bất động lâu gây ra như nhiễm trùng, loét tì đè, viêm phổi, huyết khối tĩnh mạch sâu, suy kiệt.

Điều trị phẫu thuật

Gây mê có thể là mê nội khí quản hoặc tê tuỷ sống. Tất cả các bệnh nhân đều được sử dụng kháng sinh dự phòng trước và sau mổ. Các xét nghiệm máu, nước tiểu, chụp X quang phổi, đo điện tim ... được thực hiện trước mổ. Nhiều bệnh nhân lớn tuổi bị nhiễm trùng tiết niệu nếu không được phát hiện có thể dẫn đến nhiễm trùng khớp háng sau mổ. Phương án mổ sẽ được phẫu thuật viên lựa chọn dựa trên vị trí xương gãy và các thiết bị sẵn có để thực hiện cuộc mổ.

Gãy nội khớp

Có thể cố định ổ gãy bằng vít xốp hoặc nẹp vít nén ép DHS.

 

Cố định ổ gãy bằng vít xốp

Cố định ổ gãy bằng nẹp vít nén ép DHS

Đối với các bệnh nhân trẻ tuổi, phẫu thuật kết hợp xương sẽ được tiến hành với nỗ lực nắn chỉnh và cố định ổ gãy để có thể bảo tồn được chỏm xương đùi. Tuy nhiên, phẫu thuật này có thể sẽ gây tổn hại đến nguồn cung cấp máu cho chỏm xương đùi. Do đó, cho dù ổ gãy có được nắn ngay ngắn và cố định tốt nhưng chỏm xương đùi vẫn có thể bị thiếu máu nuôi. Trong trường hợp đó, theo thời gian, chỏm xương đùi sẽ bị hoại tử, khớp háng sẽ bị thoái hoá và gây ra đau.

 

Dù ổ gãy được nắn chỉnh và cố định tốt, nguồn cung cấp máu đến chỏm xương đùi vẫn bị tổn hại

Đối với các bệnh nhân lớn tuổi, nguy cơ hoại tử chỏm xương đùi do thiếu máu nuôi sẽ cao hơn nhiều. Do đo, đa số các trường hợp gãy cổ xương đùi ở bệnh nhân lớn tuổi sẽ được chỉ định mổ thay chỏm xương đùi hoặc thay khớp háng nhân tạo. 


Thay chỏm xương đùi nhân tạo 


Thay khớp háng nhân tạo

 

Gãy liên mấu chuyển

Kết hợp xương gãy liên mấu chuyển bằng đinh nội tuỷ và vít nén ép

Hầu hết các trường hợp gãy liên mấu chuyển sẽ được phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít nép ép DHS hoặc đinh nội tuỷ và vít nén ép. Không có bằng chứng  cho thấy phương pháp kết hợp xương nào cho kết quả tốt hơn. Do đó, lựa chọn phương pháp nào là tuỳ thuộc ở từng phẫu thuật viên và điều kiện của từng cơ sở y tế.

Gãy dưới mấu chuyển

Hầu hết các trường hợp gãy dưới mấu chuyển sẽ được phẫu thuật kết hợp xương bằng đinh nội tuỷ dài và vít nén ép.

Kết hợp xương gãy dưới mấu chuyển bằng đinh nội tuỷ dài và vít nén ép.

 

Đối với một số trường hợp gãy xương khó, có thể phẫu thuật viên sẽ quyết định kết hợp xương bằng nẹp vít khoá thay vì đinh nội tuỷ. 


Kết hợp xương bằng nẹp vít khoá cho các trường hợp gãy khó

Phục hồi chức năng

Sau mổ, bệnh nhân được khuyến khích ngồi dậy vận động và ra khỏi giường sớm với sự trợ giúp của kỹ thuật viên vật lý trị liệu. Bệnh nhân được tập đi chịu một phần sức nặng chân mổ, mức độ chống chân mạnh hay nhẹ sẽ do phẫu thuật viên quyết định tuỳ thuộc vào mức độ chắc chắc của ổ gãy sau khi kết hợp xương. Các nhân viên vật lý trị liệu sẽ giúp bệnh nhân tập đi đứng và phục hồi sức cơ. Quá trình này sẽ kéo dài nhiều tháng trước khi bệnh nhân có thể đi đứng bình thường trở lại.